ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΙΤΙΔΑ
   
    Ένας από τους κύριους σκοπούς του Κέντρου Χρόνιου Πυελικού Άλγους  είναι η όσο το δυνατό πιο σωστή και αποτελεσματική αντιμετώπιση  της χρόνιας προστατίτιδας.

    Η φιλοδοξία μας είναι να βοηθήσουμε τους ανθρώπους που πάσχουν από μορφές χρόνιας προστατίτιδας οι οποίες δεν είχαν ευτυχή κατάληξη με τις μέχρι τώρα θεραπευτικές προσεγγίσεις. Για να το πετύχουμε αυτό στηριζόμαστε στο ενδιαφέρον που έχουμε για τον ασθενή και το πρόβλημα του, την υποστήριξη του μηχανικού εξοπλισμού που διαθέτουμε, και στην εμπειρία μας.

    Για την χρόνια προστατίτιδα έχουν γράφει πάρα πολλά τόσο στην έντυπη όσο και στην ηλεκτρονική βιβλιογραφία.
 
    Η σκοπός της παρούσας ιστοσελίδας δεν  είναι να καλύψει πλήρως το φάσμα των δεδομένων που μέχρι στιγμής υπάρχουν για την χρόνια προστατίτιδα. Και αυτό γιατί πιστεύουμε ότι η γνώση αυτή σε πολλά σημεία της είναι άκρως "τεχνοκρατική", αναφέρεται μόνο σε ειδικούς επιστήμονες και δεν μπορεί να ερμηνευτεί πάντα ορθώς από άτομα  που δεν είναι εξοικειωμένα , οδηγώντας σε παρερμηνείες και δημιουργία ψευδών εντυπώσεων στους ήδη ψυχολογικά φορτισμένους πάσχοντες.
 
    Το Κέντρο του Χρόνιου Πυελικού Άλγους ασχολείται με όλο το φάσμα του συνδρόμου το οποίο έχει καθιερωθεί να αποκαλείται  χρόνια προστατίτιδα. Χρησιμοποιώ τον όρο «καθιερωθεί» γιατί σύμφωνα με τη σύγχρονη ουρολογία οι ορισμοί και η ταξινόμηση της έχουν αλλάξει και εξελιχθεί  (National Institutes of Health, 1995).

    Παρακάτω παραθέτουμε κάποια στοιχεία για την Ταξινόμηση , την Διάγνωση και Θεραπεία της Χρόνιας Προστατίτιδας.
 
ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ
 
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
NATIONAL INSTITUTES OF HEALTH (NIH)
Οξεία Βακτηριακή Προστατίτιδα
Κατηγορία Ι
Χρόνια Βακτηριακή Προστατίτιδα
Κατηγορία ΙΙ (Σύνδρομο Χρόνιου Πυελικού Άλγους)
 
Κατηγορία ΙΙΙ
Μη Βακτηριακή Προστατίτιδα
Κατηγορία IIIA(Φλεγμονώδες Σύνδρομο Χρόνιου Πυελικού Άλγους)
Προστατοδυνία
Κατηγορία IIIB (Μη Φλεγμονώδες Σύνδρομο Χρόνιου Πυελικού Άλγους)
 
Κατηγορία IV (Ασυμπτωματική Φλεγμονώδης Προστατίτιδα)
 
*Για λόγους ευκολίας και μόνο στην παρούσα ιστοσελίδα όλες οι παραπάνω υποπεριπτώσεις θα αναφέρονται με τον όρο «χρόνια προστατίτιδα» (ΧΠ).
Το σύστημα αυτό της ταξινόμησης αναλύεται λεπτομερώς παρακάτω.

 Κατηγορία Ι- Οξεία Βακτηριακή Προστατίτιδα (Acute Bacterial Prostatitis)
   
    Η Οξεία Βακτηριακή Προστατίτιδα χαρακτηρίζεται από ερεθιστικά (Συχνουρία , δυσουρία, έπειξη προς ούρηση) και/ή αποφρακτικά συμπτώματα ( Δυσκολία στην έναρξη της ούρησης, διακοπτόμενη ούρηση, στραγγουρία, ακόμα και οξεία επίσχεση ούρων)  σε ένα ασθενή με εκδηλώσεις συστηματικού εμπύρετου συστήματος (Πυρετό, ρίγη, κακουχία, ναυτία και εμετός, ακόμα και σηψαιμία με υπόταση). Ο ασθενής μπορεί να παραπονείται για περινεικό, υπερηβικό, ή πόνο στα έξω γεννητικά όργανα. Ο συνδυασμός των συμπτωμάτων μπορεί να διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή.

Κατηγορία ΙΙ- Χρόνια Βακτηριακή Προστατίτιδα (Chronic Bacterial Prostatitis)- ΧΒΠ
 
    Το πιο σημαντικό στοιχείο για την διάγνωση της ΧΠ, είναι το ιστορικό επιβεβαιωμένων υποτροπιαζουσών ουρολοιμώξεων (στο 25% με 43%). Οι ασθενείς μεταξύ των οξέων επεισοδίων μπορεί να είναι ασυμπτωματικοί, ή μπορεί να έχουν μακρύ ιστορικό συνδρόμου χρόνιου πυελικού άλγους. Ο επιπολασμός της ΧΒΠ κυμαίνεται από 5% ως 15% του συνολικού αριθμού προστατίτιδων. Στους ασθενείς με ΧΒΠ, κλινικώς σημαντική βακτηριουρία βρέθηκε στο 4,4%  αυτών.

 Κατηγορία ΙΙΙ- Σύνδρομο χρόνιου πυελικού άλγους (Chronic Pelvic Pain Syndrome)
 
    Εξ ορισμού τα συμπτώματα πρέπει να είναι διαρκείας πάνω από 3 μήνες για να ορισθεί αυτή η κατηγορία ως χρονία. Τα συμπτώματα της υποκατηγορίας ΙΙΙΑ είναι ίδια με τα συμπτώματα της υποκατηγορίας ΙΙΙΒ, και μελετήθηκαν από πολλούς συγγραφείς.
    Το κυρίαρχο σύμπτωμα στις προαναφερθείσες μελέτες, ήταν ο πόνος, οποίος εντοπιζόταν κυρίως στο περίνεο, στην υπερηβική περιοχή, και στο πέος, αλλά και στους όρχεις, τις βουβωνική περιοχή, ή την οσφύ. Πόνος κατά ή μετά την εκσπερμάτωση  ήταν προεξέχον σύμπτωμα, και στυτική δυσλειτουργία αναφέρεται από τους ασθενείς αλλά δεν  είναι παθογνωμονικό σημείο της νόσου. Τα υποτροπιάζοντα αποφρακτικά και ερεθιστικά συμπτώματα είναι βασικά συμπτώματα της νόσου. Η ποιότητα της ζωής πολλών ασθενών με σύνδρομο χρόνιου πυελικού άλγους είναι βαριά επηρεασμένη. Οι Wenninger και συν το 1996, χρησιμοποιώντας τον τύπο ερωτηματολογίου Sickness Impact Profile, έδειξαν ότι η επιβάρυνση της ποιότητας ζωής των ασθενών με σύνδρομο χρόνιου πυελικού άλγους, ήταν παρόμοια αυτών μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου, στηθάγχη, ή  νόσο του Crohn.. Η επιβεβαίωση των παραπάνω ήρθε από τους McNaughton-Collins και συν το 2000, οι οποίοι μετά από μελέτες σε300 ασθενείς διαπίστωσαν ότι το ψυχολογικός παράγοντας επηρέασε περισσότερο την ποιότητα ζωής από ότι ο σωματικός.

 Κατηγορία IV-Ασυμπτωματική φλεγμονώδης προστατίτιδα (Asymptomatic Inflammatory Prostatitis)
 
    Η ασυμπτωματική φλεγμονώδης προστατίτιδα εξ ορισμού δεν προκαλεί συμπτώματα. Οι ασθενείς αυτοί πάσχουν από ΚΥΠ, άνοδο του PSA, καρκίνου του προστάτη, ή απλά υπογονιμότητα.  Η μικροσκοπική εξέταση των προστατικών εκκρίσεων ή του σπέρματος, καθώς και οι προστατικές βιοψίες αυτών των ασθενών δείχνουν σημεία προστατικής φλεγμονής.

    Τα σημεία φλεγμονής  του προστάτη είναι παρόντα στο σπέρμα και στις προστατικές εκκρίσεις των ασθενών με ΧΜΒΠ. Διάφοροι ερευνητές μελέτησαν ουσίες όπως η νιμεσουλίδη, η κετοπροφένη, και τους αναστολείς της κυκλοοξυγενάσης 2. Τα αποτελέσματα τους έδειξαν ότι υπάρχει βελτίωση των συμπτωμάτων αλλά η ύφεση συνήθως διαρκούσε όσο η θεραπεία και όχι μετά το πέρας αυτής. Η χρήση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, ανοσορυθμιστικών, και αναστολέων των κυτοκινών μπορεί στο μέλλον να αποδειχτούν χρήσιμοι για την θεραπεία της ΧΠ.

 ΔΙΑΓΝΩΣΗ
 
    Η χρόνια προστατίτιδα μπορεί να εμφανισθεί με μια πλειάδα συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι τόσο ποικίλα, που μπορεί να αποδοθούν ότι προέρχονται  από αλλά πάσχοντα όργανα τα μπορεί να γειτνιάζουν η όχι με το προστάτη.
 
    Τα συμπτώματα μπορεί να είναι από την ουρολογική σφαίρα όπως συχνουρία δυσουρία, νυχτουρία η μειωμένη δύναμη ούρησης, πόνος η δυσκολία στην εκσπερμάτιση, ελάττωση της libido, στυτική δυσλειτουργία  από τη γαστρεντερολογική σφαίρα όπως ο πόνος στην περιοχή του πρωκτού κατά την εκκένωση η όχι του εντέρου,   η από την μυοσκελετική σφαίρα όπως πόνο στην περιοχή της μέσης, της βουβωνικής περιοχής, η ακόμα και των κάτω άκρων.
 
    Σαν απόφθεγμα μπορούμε να πούμε ότι ότι σύμπτωμα υπάρχει σε απόσταση 30 εκατοστών από το προστάτη πρέπει να αποδοθεί σε αυτόν μέχρι απόδειξης του εναντίον.
 
    Το 1985 από τους  Weidner και Ebner εισήχθη το τεστ των «δύο ποτηριών» (two-glass test), Το τεστ αυτό που αναφέρεται περιφραστικά ως test προ- και μετά μάλαξης του προστάτη (premassage and postmassage test), έγινε ευρέως γνωστό από τον Nickel είναι ένα απλούστερο, και φθηνότερο μέσο για την κατηγοριοποίηση των ασθενών με ΧΠ. Ο ασθενής πρώτα δίνει ούρα (10 ml) από το  μέσο της ούρησης (Voided bladder-2 (VB2) specimen),  και αφού γίνει προστατική μάλαξη, ο ασθενής δίνει άλλα  10 ml ούρων (Voided bladder-3 (VB3) specimen). Η επεξεργασία των δειγμάτων γίνεται με μικροσκόπηση και καλλιέργεια. Η επόμενη εικόνα παρουσιάζει διαγραμματικά την τεχνική λήψης, και την εξέταση των δειγμάτων που λαμβάνονται με το τεστ των «δύο ποτηριών».
 
Μικροσκοπική εξέταση δειγμάτων

    Άμεσο παρασκεύασμα προστατικών εκκρίσεων μετά από μάλαξη ασθενούς με  σύνδρομο χρόνιου πυελικού άλγους κατηγορίας ΙΙΙΑ. Είναι ορατές αθροίσεις λευκών αιμοσφαιρίων, και μακροφάγων που έχουν φαγοκυτταρώσει λιπίδια (lipid-laden macrophages) (×400).
 
 
Ουροδυναμική

    Αν και ο πόνος είναι το προεξέχον σύμπτωμα στους ασθενείς με ΧΠ, ιδίως σε αυτούς με τύπου ΙΙΙ, μπορεί να συνυπάρχουν ερεθιστικά ή αποφρακτικά συμπτώματα.
Προτεινόμενες αιτίες για τα ερεθιστικά ή αποφρακτικά συμπτώματα, είναι η δυσυνέργεια σφιγκτήρα-εξωστήρα ή σφιγκτήρα-κυστικού αυχένα, η απόφραξη της ουρήθρας, και η ίνωση ή υπερτροφία κυστικού αυχένα. Η ουροδυναμική και ιδιαίτερα η βιντεοουροδυναμική είναι πολύ χρήσιμη μέθοδος εξέτασης για αυτές τις περιπτώσεις.
    Είναι επίσης πολύ πιθανό ένας αριθμός ασθενών με την διάγνωση της ΧΠ, στην πραγματικότητα να πάσχει από δυσλειτουργική ούρηση.

Ενδοσκοπικές εξετάσεις
 
    Η κλινική εμπειρία δείχνει ότι η χρήση ενδοσκοπικών μεθόδων (π.χ. κυστεοσκόπηση) ενδείκνυται στους ασθενείς με ΧΠ, όταν ο ασθενής έχει αιματουρία, ή οι άλλες εξετάσεις (μικροβιολογικές, ουροδυναμικές), υποδεικνύουν την ύπαρξη άλλης πάθησης υπεύθυνης για τα συμπτώματα του ασθενούς, όπως λίθοι, κακοήθεια ή στενώματα ουρήθρας.

Διορθικό υπερηχογράφημα

    Το διορθικό υπερηχογράφημα έχει πλέον καθιερωθεί ως η πιο κατάλληλη μέθοδος για την διάγνωση των προστατικών παθήσεων, αλλά ιδιαίτερα για την εκτίμηση  του μεγέθους του προστάτη αδένα και τις κατευθυνόμενες βιοψίες του προστάτη.
    Σε εμμένουσα χρόνια προστατίτιδα το διορθικό υπερηχογράφημα όμως μπορεί να προσφέρει πολλές υπηρεσίες όπως η διάγνωση και θεραπεία των συγγενών προστατικών κύστεων (μια συχνή αιτία των εμμένουσων προστατίτιδων και υπογονιμότητας), στη διάγνωση αλλά και παροχέτευση αποστημάτων του προστάτη, αλλά και  στη διάγνωση των αποφραγμένων σπερματοδόχων κύστεων.

Βιοψία του προστάτη

    Πολλές φορές όταν τα διαγνωστικά περιθώρια στενεύουν σκέπτονται σαν λύση (και κάποιες φορές την εφαρμόζουν) την βιοψία του προστάτη, σε μια προσπάθεια  να ανακαλύψουν την φλεγμονή στα ιστολογικά παρασκευάσματα, ή να καλλιεργήσουν παθογόνους μικροοργανισμούς οι οποίοι ήταν αδύνατο να βρεθούν με τα συμβατικά δείγματα. Άλλες φορές μια άνοδος του PSA ή μια  μη φυσιολογική δακτυλική εξέταση του προστάτη μπορεί να οδηγήσει σε  βιοψία αυτού. Η σημασία όμως της βιοψία του προστάτη, στην ΧΠ είναι ασαφής.

 ΘΕΡΑΠΕΙΑ

 Αντιβιοτικά

    Το πιο συχνά χρησιμοποιούμενοι αντιμικροβιακοί παράγοντές στην ΧΠ είναι η  τριμεθοπρίμη-σουλφαμεθοξαζόλη, και οι κινολόνες. Από μελέτες βρέθηκε ότι σε ασθενείς με ΧΒΠ, το ποσοστό της εξάρθρωσης των προστατικών μικροβίων με τριμεθοπρίμη-σουλφαμεθοξαζόλη κυμαινόταν από  0%  ως 67%, με τις πιο πολλές μελέτες να δείχνουν ένα ποσοστό εκρίζωσης μεταξύ 30% and 50% . Φαίνεται ότι η χρήση του φάρμακου για 90 ημέρες έδινε τα καλύτερα αποτελέσματα.

α-αποκλειστές

    Ο προστάτης και ο αυχένας της κύστης είναι πλούσιος σε α-αδρενεργικούς υποδοχείς, και η χρήση α-αδρενεργικών αποκλειστών μπορεί να βελτιώσει την ουρηθρική απόφραξη. Όπως είναι γνωστό τα συμπτώματα ασθενών με ΧΠ μπορεί να οφείλονται σε μη επαρκή χαλάρωση του κυστικού αυχένα κατά την ούρηση. Η αύξηση αυτή της πίεσης εντός της προστατικής ουρήθρας μπορεί να οδηγήσει σε παλινδρόμηση των ούρων στους ενδοπροστατικούς πόρους που οδηγεί σε ενδοπροστατική φλεγμονή και άλγος. Αυτό οδήγησε στην κλινική υπόθεση ότι η χρήση α-αδρενεργικών αποκλειστών μπορεί να είναι χρήσιμη στην θεραπεία της ΧΠ.

Αντιφλεγμονώδη φάρμακα

    Τα σημεία φλεγμονής  του προστάτη είναι παρόντα στο σπέρμα και στις προστατικές εκκρίσεις των ασθενών με ΧΜΒΠ. Διάφοροι ερευνητές μελέτησαν ουσίες όπως η νιμεσουλίδη, η κετοπροφένη, και τους αναστολείς της κυκλοοξυγενάσης 2. Τα αποτελέσματα τους έδειξαν ότι υπάρχει βελτίωση των συμπτωμάτων αλλά η ύφεση συνήθως διαρκούσε όσο η θεραπεία και όχι μετά το πέρας αυτής. Η χρήση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, ανοσορυθμιστικών, και αναστολέων των κυτοκινών μπορεί στο μέλλον να αποδειχτούν χρήσιμοι για την θεραπεία της ΧΠ.

Μυοχαλαρωτικά των γραμμωτών μυών

    Κατά πολλούς ερευνητές ένας επιβαρυντικός ή ακόμα και αιτιολογικός παράγοντας στη ΧΜΒΠ είναι η μη χάλαση των λείων αλλά και των γραμμωτών μυών του πυελικού εδάφους. Έχει προταθεί η συνδυασμένη  χρήση α- αποκλειστών και μυοχαλαρωτικών των σκελετικών μυών του πυελικού εδάφους με ή χωρίς άλλη θεραπεία για την ΧΠ (πχ αντιβίωση) αλλά οι διάφορες μελέτες ανέφεραν αισιόδοξα αποτελέσματα. Το μειονέκτημα τους είναι η έλλειψη τυχαιοποίησης, τα μη καλώς καθορισμένα κριτήρια εισόδου και η μη ποσοτικοποίηση των κλινικών απαντήσεων στη θεραπεία.

Ορμονοθεραπεία

    Θεωρητικά τα αντιανδρογόνα (συμπεριλαμβανομένων και των αναστολέων της 5α-αναγωγάσης) θα μπορούσαν να προκαλέσουν αναστολή της ανάπτυξης του προστατικού αδενικού ιστού, και  βελτίωση των παραμέτρων της ούρησης (ειδικά όταν συνυπάρχει υπερπλασία προστάτη  και χρόνια προστατίτιδα).

Φυτοθεραπευτικοί παράγοντες

    Ένας αριθμός ουσιών που εκχειλίζονται από φυτά έχουν δείξει σε πειράματα in vitro ότι μειώνουν την δραστηριότητα της 5α αναγωγάσης και των α αδρενεργικών υποδοχέων, και έχουν επίδραση στη συσταλτικότητα της κύστης και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Δύο φυτοθεραπευτικοί παράγοντες έχουν δοκιμαστεί σε κλινικές μελέτες., το Cernilton (εκχύλισμα της γύρης), και το Quercetin (ένα φυσικό φλαβινοειδές).

Αλλοπουρινόλη

    Θεωρητικά η ενδοπροστατική παλινδρόμηση των ούρων αυξάνει την συγκέντρωση των μεταβολιτών που περιέχουν πουρίνες και πυριμιδίνες στα προστατικά αδένια, με αποτέλεσμα την φλεγμονή. Η Αλλοπουρινόλη εξουδετερώνει αυτούς τους μεταβολίτες με -θεωρητικώς τουλάχιστον- ευεργετικά αποτέλεσμα.

Μαλάξεις του προστάτη

    Οι μαλάξεις του προστάτη ήταν η βάση της θεραπείας της ΧΠ μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα. Με την εισαγωγή όμως των αντιβιοτικών, και της προσέγγισης της θεραπείας της ΧΠ από τους Meares and Stamey το 1968, οι μαλάξεις του προστάτη αποσύρθηκαν από την καθημερινή πράξη. Τελευταία όμως, και επειδή η αντιβιοτική θεραπεία δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα,  οι μαλάξεις επανήλθαν στο προσκήνιο ειδικά για ασθενείς με ανθεκτικά συμπτώματα της ΧΠ. Θεωρητικά οι μαλάξεις του προστάτη ωφελούν παροχετεύοντας τους αποφραγμένους προστατικούς πόρους, βελτιώνοντας την κυκλοφορία και την διαπερατότητα των αντιβιοτικών.
    Υπάρχουν μη τυχαιοποιημένες μελέτες  οι οποίες περιγράφουν τα οφέλη στο ένα με δυο τρίτα των ασθενών που υποβλήθηκαν σε μαλάξεις του προστάτη 2-3 φορές την εβδομάδα για 4 με 6 εβδομάδες μαζί με αντιβιοτική θεραπεία .

Σημεία μυοπεριτοναικού πόνου(Myofascial Trigger Points)

    Έχει βρεθεί ότι οι άνθρωποι με ΧΠ ειδικά την κατηγορίας ΙΙΙ εμφανίζουν συγκεκριμένες περιοχές στην πύελο ή το περίνεο που προκαλούν πόνο (myofascial trigger points). Προδιαθεσικοί παράγοντες οι οποίοι προκαλούν χρόνια τάση και φόρτιση των μυών του περινέου με αποτέλεσμα την γέννηση των trigger points, είναι οι μυοσκελετικές ανωμαλίες των ισχίων και των κάτω άκρων, η δυσλειτουργική ούρηση, η σεξουαλική κακοποίηση, οι επαναλαμβανόμενοι μικροί τραυματισμοί, η δυσκοιλιότητα, οι υποτροπιάζουσες λοιμώξεις ή οι επαναλαμβανόμενες χειρουργικές επεμβάσεις στην περιοχή.
    Οι θεραπευτικές προσπάθειες έγκειται στη θερμοθεραπεία,  φυσιοθεραπεία, ενέσεις αναισθητικών, βελονισμό, ηλεκτροθεραπεία και άλλες.

Βιοανάδραση (Biofeedback)

    Όπως έχουμε προαναφέρει η ΧΠ και ειδικά ή ΧΜΒΠ, μπορεί να είναι αποτέλεσμα κάποιας μορφής δυσσυνέργειας του σφιγκτήρα και του εξωστήρα, ή σπασμού των μυών του πυελικού εδάφους.